Barnsteen herkennen en testen

Amber Magic

Forum lid
Forum lid
Wat is barnsteen?
Barnsteen is miljoenen jaren oud gefossiliseerd hars. Hars biedt bomen bescherming tegen insecten en schimmels. De hars kan uitharden zodra deze afgesloten wordt van de lucht. Deze verharding die miljoenen jaren duurt wordt fossilisatie genoemd. Na enkele duizenden jaren ontstaat er een half gefossiliseerd hars die bekend staat onder copal of kopal. In tegenstelling tot barnsteen bevat copal nog vloeibare oliën. Als de hars helemaal uitgehard is spreekt men pas van barnsteen.

Door de populariteit van deze edelsteen wordt barnsteen ook vaak nagemaakt. De meest voorkomende manieren zijn:

Copal verkopen als barnsteen
Copal is een veel jongere variant (1000 – 1 miljoen jaar oud) van barnsteen en bevat nog vloeibare oliën van binnen. Copal smelt bij een vrij lage temperatuur (onder de 150 graden) en is daarom makkelijk te gebruiken om er handmatig insecten in te stoppen. Door de grote overeenkomsten met barnsteen wordt dit vaak ten onrechte als barnsteen aangeboden. Copal blijft net als barnsteen in zout water drijven. Door er een hete naald in te steken zal de geur veel zoeter zijn dan die van barnsteen.

Glas in amber kleur
Glas is makkelijk te onderscheiden van barnsteen. Het is veel zwaarder en kan door zijn hardheid niet bekrast worden door metaal. Ook voelt glas kouder aan dan barnsteen.

Uitgeharde fenolhars
Fenolhars of kunsthars wordt regelmatig gebruikt als vervalsing. De kleur en de vorm kunnen vrijwel exact worden nagemaakt. Het verschil is te onderscheiden door verbranding. Fenolhars ruikt naar verbrand plastic in plaats van de barnsteen dennengeur.

Caseïne ofl kaasstof
Kaasstof wordt veel gebruikt voor barnsteen met een melkachtig gele kleur. Het is iets zwaarder dan barnsteen en is ook door zijn plastic geur bij verbranding te herkennen.

Modern plastic
Met modern plastic vervalsingen zijn de kleuren nauwelijks van echt te onderscheiden. Vaak wordt modern plastic gebruikt om insect vervalsingen mee te maken. Let daarom altijd goed op of de insluitingen niet te perfect zijn en de insecten niet te groot. Bij insecten groter dan 10 mm mag je er al van uitgaan dat deze nep zijn. En schorpioenen komen vrijwel nooit voor in echt barnsteen. Ook plastic zal geen dennengeur afgeven bij verbranding.

1140

De volgende tests kan je uitvoeren of jouw barnsteen echt is.

"Ruik" test bij verbranding

De meest effectieve methode is de 'ruik' test. Barnsteen heeft een specifieke geur van Dennenbomen die niet makkelijk na te maken is. Copal zal een zoetere geur van hars afgeven en vervalsingen van plastic zullen ook naar verbrand plastic ruiken nadat ze verhit worden.

"Wrijf" test
Het beste kan je deze test in de palm van je hand doen. Het is mogelijk barnsteen te verhitten door te wrijven totdat het de geur van dennen verspreidt. Echter heb je hier wel stevige handen voor nodig en het is vrij moeilijk om gepolijst barnsteen tot de juiste temperatuur te wrijven.

"Hete naald" test
Dit is waarschijnlijk de meest effectieve manier om de echtheid te bepalen. Verhit een naald en prik deze in de barnsteen (het liefst in een bestaand gat of geboord gat) De geur van dennen is onmiskenbaar. Houd er rekening mee dat dit niet de zuivere lucht is die je van naaldbomen gewend bent maar gemengd met de verbrande geur van overige materialen (naald, stof, vervuiling), echter duidelijk te onderscheiden van verbrand plastic.

"Zout water” test
Barnsteen (maar ook copal) blijft drijven op zout water. Dit is ook de reden dat er zo veel stukken vanuit zee aanspoelen. Schep 7 of 8 eetlepels zout in 300 milliliter water, roer tot al het zout is opgelost. Als de barnsteen zinkt heb je met een vervalsing te maken. Let op! copal en polystyreen blijven in deze test ook drijven!

Info sheets zijn ook te downloaden door op onderstaande plaatjes te klikken.
1141 1143
 

Amber Magic

Forum lid
Forum lid
Ja dat kan. Het is een mooie methode om copal van barnsteen te onderscheiden. Copal zal weinig tot niet fluoriseren terwijl barnsteen blauw tot groen op kan lichten. De mate van fluorescentie en de kleur hangt af van het type barnsteen. Deze methode werkt heel goed bij gepolijst barnsteen maar minder goed als deze nog ruw is aan de buitenkant.
 

Silver

Bekend lid
Forum lid
O wat leuk amber, dank je wel voor de informatie. Ga ik gelijk eens proberen, die hete naald.
 
Bovenaan Onderaan